จิตวิทยากับแพทยศาสตร์ยังไม่ใช่วิทยาศาสตร์

จิตวิทยากับการแพทย์ดูเหมือนจะเป็นศาสตร์บนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ที่คนส่วนใหญ่สนใจเพราะเกี่ยวกับตัวเราเองโดยตรง แต่…

A replication tour de force

Now, after decades of the status quo, psychology is finally coming to terms with the idea that replication is a vital ingredient…

แล้วใครจะนึกว่าแพทยศาสตร์ที่ตั้งอยู่บนแม้กระทั่งหลักฐานก็ยังไม่ใช่มาตรฐาน

Why “Science”-Based Instead of “Evidence”-Based?

…what else would you base medicine on? Faith? Tradition? Vehemence?… For centuries, the whole idea of medicine has been to base it on the evidence. In theory.

แถมวิทยาศาสตร์ก็ยังไม่ใช่หลักฐานชั้นต้นๆอีกด้วย

I suspect that the originators of EBM [Evidence-Based Medicine] … never thought of the possibility of EBM being applied to hypotheses as awe-inspiringly implausible as those of CAM [Complementary and Alternative Medicine]. It simply never occurred to them; they probably assumed that any hypothesis that reaches a clinical trial stage must have good preclinical (i.e., basic science) evidence to support its efficacy.

ศาสตร์เหล่านี้ก็มีการทดลองที่ได้ผลวัดได้ แต่อะไรที่ทำให้มันไม่ใช่วิทยาศาสตร์? เหตุที่ทำให้เราคิดถึงเรื่องนี้ก็เพราะเมื่อเราเล่าเรื่องว่าสาขาจิตวิทยาเพิ่งเริ่มสนใจการทดลองซ้ำอย่างจริงจัง คำถามแรกที่ได้คือ “แล้วจะแน่ใจได้อย่างไรว่าการทดลองซ้ำถูกต้อง” คนถามอาจจะสงสัยเรื่องกระบวนการทดลองจริงๆ ไม่ได้ตั้งใจจะถามคำถามนี้ แต่ก็มีคนที่สงสัยแบบนี้จริงๆพบเห็นได้ตามอินเตอร์เน็ตเวลาคนเชื่อโฆษณาขายครีมผิวขาวขายอะไร ซึ่งถ้าเขาสงสัยจริงๆมันบ่งบอกถึงอะไรที่ซีเรียสมาก ว่าถ้าการทดลองซ้ำไม่น่าเชื่อถือแล้วการทดลองครั้งเดียวจะน่าเชื่อถือได้อย่างไร? เขียนแบบนี้ก็คงจะปฏิเสธได้ยากว่าการทดลองซ้ำเป็นสิ่งจำเป็น แต่เหตุผลที่ควรจะเขียนต่ออีกก็เพราะมันเป็นเรื่องจริงว่าข้อสรุปนี้อาจขัดกับความรู้สึก เมื่อเรารู้น้อย(เช่นรู้ผลการทดลองครั้งเดียว)เรารู้สึกมั่นใจในความรู้ของเรามาก ทำให้เราหยุดหรือไม่คิดถึงเลยที่จะรู้มากขึ้นเผื่อว่ามันจะมาหักล้างสิ่งที่เรารู้อยู่ก่อนหน้า นี่คือ confirmation bias นี่เอง

มีคนใกล้ชิดเราที่นิยมแพทย์ทางเลือกอย่างการฝังเข็ม เหตุผลที่ทำให้มันน่าเชื่อถือก็เพราะมีเรื่องเล่ากลไกเห็นภาพเป็นขั้นเป็นตอน มีพลังชี่ มีอะไรไหลเวียน และเรื่องเล่าบอกว่าเมื่อทำอย่างนั้นก็จะได้ผลอย่างนี้ พอทำเข้าจริงๆก็ได้ผลอย่างที่บอก! (เพราะฉะนั้นเรื่องเล่าจะจริงหรือไม่ก็ไม่สนใจแล้ว) ปกติคนเราก็คงมีความแคลงใจไม่เชื่ออะไรง่ายๆอยู่ระดับหนึ่งถ้าไม่ได้เห็นเอง แต่ต้องอย่าลืมด้วยว่าการเห็นด้วยตาตัวเองก็ไม่ใช่หลักฐานที่ปฏิเสธไม่ได้ เพราะสิ่งที่เรายังไม่ได้เห็น(และเราไม่คิดจะมองเพราะสิ่งที่เราเห็นมีเรื่องเล่ารองรับแล้ว แต่ไม่ได้กลับไปคิดว่าเรื่องเล่าจริงหรือไม่)ก็สามารถเป็นหลักฐานที่ชี้ไปในทางตรงข้ามได้เหมือนกัน

Screen Shot 2014-06-15 at 2.17.44 PM
Richard Feynman. Cargo Cult Science. Engineering and Science, 37 (7). pp. 10-13.

Cargo cult science

there is one feature I notice that is generally missing in cargo cult science… It’s a kind of scientific integrity, a principle of scientific thought that corresponds to a kind of utter honesty–a kind of leaning over backwards. For example, if you’re doing an experiment, you should report everything that you think might make it invalid–not only what you think is right about it: other causes that could possibly explain your results; and things you thought of that you’ve eliminated by some other experiment, and how they worked–to make sure the other fellow can tell they have been eliminated.

Details that could throw doubt on your interpretation must be given, if you know them. You must do the best you can–if you know anything at all wrong, or possibly wrong–to explain it. If you make a theory, for example, and advertise it, or put it out, then you must also put down all the facts that disagree with it, as well as those that agree with it. There is also a more subtle problem. When you have put a lot of ideas together to make an elaborate theory, you want to make sure, when explaining what it fits, that those things it fits are not just the things that gave you the idea for the theory; but that the finished theory makes something else come out right, in addition.

The first principle is that you must not fool yourself–and you are the easiest person to fool.

ไม่มีใครรู้แน่ว่าเรื่องหนูในเขาวงกตของ Feynman จริงเท็จแค่ไหน แต่เราอดไม่ได้ที่จะให้อ่านตรงนี้โดยเฉพาะประโยคสุดท้าย

…from a scientific standpoint, that is an A-number-one experiment. That is the experiment that makes rat-running experiments sensible, because it uncovers that clues that the rat is really using– not what you think it’s using. And that is the experiment that tells exactly what conditions you have to use in order to be careful and control everything in an experiment with rat-running.

I looked up the subsequent history of this research. The next experiment, and the one after that, never referred to Mr. Young. …his papers are not referred to, because he didn’t discover anything about the rats. In fact, he discovered all the things you have to do to discover something about rats.

 

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s